Wprowadzone w zeszłym roku sprzętowe wsparcie dla wirtualizacji - rozszerzenia zestawów instrukcji procesorów Intel VT oraz AMD-V - spowodowało, że niezwykle powolna, realizowana wcześniej z dużymi stratami na translację binarną wirtualizacja stała się atrakcyjnym rozwiązaniem nie tylko jako narzędzie do testów, ale wydajnej konsolidacji serwerów i usług w środowiskach produkcyjnych. Rozszerzenia te, mimo że oferują znaczny skok jakościowy, mają jednak poważną wadę - wymagają wyposażenia systemów pracujących pod kontrolą maszyn wirtualnych w parasterowniki dla hypervisora minimalizujące dodatkowe obciążenie procesora związane z alokacją zasobów. I tu zaczynają się schody - bo rozszerzenia oferowane przez producentów takich jak Microsoft, VMWare czy inni mogą być one lepsze, gorsze lub... może ich w ogóle nie być, co w praktyce oznacza ograniczenie w wyborze tego, co chcemy wirtualizować.
Druga generacja sprzętowego wsparcia dla wirtualizacji, technologia sprzętowej obsługi stronicowania (HAP - Hardware Assisted Paging, NPT - Nested Page Tables lub Nested Paging) jest już dostępna, pojawiła się już w najnowszych procesorach AMD Opteron trzeciej generacji w formie rozszerzenia o marketingowej nazwie RVI (Rapid Virtualization Indexing). Intel planuje wprowadzenie jej dopiero w trzecim kwartale 2009 roku pod swoją nazwą marketingową EPT (Extended Page Tables) - debiutu należy oczekiwać wraz z procesorem o kodowej nazwie Nehalem. Wsparcie dla tej koncepcji muszą zapewnić też producenci oprogramowania wirtualizacyjnego - w chwili obecnej RVI obsługuje między innymi VMware i Citrix, nie obsługuje go niestety jeszcze Hyper-V, co naturalnie Microsoft przemilcza chwaląc się nowym hypervisorem.
Ponieważ oczekiwania są spore, serwis AnandTech pokusił się o przygotowanie pierwszych, porównawczych testów wydajnościowych maszyn wirtualnych pracujących przy włączonym oraz wyłączonym NPT. Wyniki pokazują, że NPT potrafi w niektórych przypadkach spowodować aż 31-procentowy skok wydajności - o tyle szybciej pracowały w testowym scenariuszu serwery IIS 6 hostujące aplikacje PHP. Rezultaty w scenariuszach testujących wirtualizowane bazy danych Oracle były mnie imponujące, niemniej także istotne - wydajność okazała się w nich większa o 7%.
Wygląda zatem na to, że że NPT będzie kolejnym krokiem milowym na drodze do powszechnego stosowania wirtualizacji w środowiskach produkcyjnych, która mimo sprzętowych rozszerzeń nadal związana jest z kosztem poświęcenia części zasobów sprzętowych na obsługę samego hypervisora. VMware szacuje, że między innymi właśnie dzięki NPT wspomniany efekt narzutu zostanie całkowicie wyeliminowany do roku 2010.